DOPAMİN DETOKSU

0
364

Neden kendimizi sosyal medyada saatler geçirirken buluyor, ancak aylardır okumayı planladığımız o kitaba elimizi bir türlü uzatamıyoruz?

Bir dakikalığına  sıkılmaya görelim,neden  akıllı telefonumuzu alıp  daldan dala atlıyoruz?

Neden kısa ve eğlenceli videoları uzun belgesellere tercih ediyoruz?

Yapılan araştırmalar beyindeki bir kimyasalın tercihlerimiz üzerinde ciddi bir etkisi olduğunu kanıtlıyor:  Dilimize pelesenk olmuş bu kimyasalın adı; “ Dopamin”.

Peki bu hormon ne işe yarıyor?

Bu madde bedenimizin ve ruhumuzun  en kıvrak yerlerinde  görev alıyor. Kan basıncını ayarlıyor , hareket etmemizi  sağlıyor  ve tansiyonumuzu yönetiyor. Hatta  sadece  bedenimizin değil,  hayatımızın da tansiyonunu ayarlıyor. Hafızamızı korumanın,bir şeyler öğrenmemizin ,rahat uyuyabilmemizin, bir soruna  çözüm bulabilmemizin  de yolu dopaminden geçiyor.

Buraya kadar her şey çok güzel: Ortada bize keyif veren ve o  keyfe doğru bizi motive eden bir kimyasalımız var. Ancak dopamin aynı zamanda da  bir haz maddesi. Sonunda bir ödül elde edeceğimiz,haz duyacağımız  her aktivite sonrasında, bu hormon beynimizde yüksek düzeyde salgılanmaya başlıyor.

Akıllı cihazların  ve nesnelerin hakimiyetiyle birlikte kolay yoldan keyif elde edebileceğimiz ,dopamin salgılatan ödül kaynaklarımız ise  almış başını gidiyor. Instagramda her gezinişimiz, Youtube veya Netfilx’te izlediğimiz bir şey ,Facebook postumuza aldığımız bir beğeni , oyunlarda atladığımız her level bizi   inanılmaz mutlu ediyor. Aynı zamanda  anlık keyiflerin son bulmaması adına  beynimiz bize  bu eylemleri sürekli tekrarlatıyor. Fakat  tekrar edilen davranışlar günün sonunda  maalesef  bağımlılık ve “dopamin toleransı” oluşturduğu için beynimiz, motive olmak için daha fazla dopamine ihtiyaç duymaya başlıyor. Nihayetinde yaptığımız bu eylemler   bizi kısa vadede mutlu etse de, uzun vadede ruhsal bir tatminsizliğe yol açarak  bizi  gerçek anlamda fayda sağlayacağımız eylemlerden uzaklaştırıyor.

İşte tam bu noktada San Francisco’lu psikolog Dr. Cameron Sepah’ın popülerleştirdiği bir kavram; “ Dopmanin Detoksu”  hayatımıza giriyor. Hatta dünyanın teknoloji üssü   Silikon Vadisi’nde çalışan bazı üst düzey yöneticiler  bu detoksu uygulayarak çok fazla tekrarladıkları,  gündelik hayat /iş performanslarını  etkileyen, bağımlılık yarattığını düşündükleri aktiviteleri kontrol altına almaya çalışıyorlar .

Bir Silikon vadisi trendi olan  Dopamin Detoksunun kuralları çok net.Günlük hayatımızda artık çok normaleştirdiğimiz  yüksek dopamin içeren aktiviteleri bir süreliğine  kısıtlamak. Tıpkı insuline  direnç geliştirmiş kişilerin insulin salgılatan  gıdaların olmadığı diyetler yapması gibi. Yani  bir “ dopamin diyeti ” yapacaksınız. Neye bağımlılığınız olduğunu düşünüyorsanız  bu diyete dahil edebilirsiniz.Şeker, internet,bilgisayar oyunları ve sosyal medya  gibi.

“Dr. Sepah, “The Definitive Guide to Dopamine Fasting 2.0 — The Hot Silicon Valley Trend” isimli makalesinde, bu detoksu  gün sonu 1- 4 saat arası , haftasonu bir gün, her 3 ayda bir hafta sonu  ya da her yıl bir hafta uygulayabileceğimizi söylüyor.        Dr. Sepah, mükemmelin iyinin düşmanı olduğunu hatırlatarak, detoksa günde 1 saatle başlayıp, sonuçtan memnun kalındığı takdirde, sürenin örneğin 2 saate çıkarılabileceğinden de söz ediyor. Örneğin, telefon bildirimlerini yemekten sonra kısıtlı bir süre için kontrol etme süresi belirlemek gibi.

Şayet yaşantınızda sizi rahatsız eden davranışı azaltmak ve ruhsal tatmininizi attırmak istiyorsanız ,  dopamin detoksu ile  bu  aktiviteleri  daha kontrollü ve bilinçli bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.Unutmayın sosyal medyadan tamamen uzaklaşmak, hiç dizi seyretmemek ya da magazinsel hiçbir şeyle uğraşmamak çözüm olamaz , işin özü bu eylemleri dengeli yapabilmek, dozunu kaçırmamak.

Mesela, hafta sonları güne, sosyal medyada 2 saat takılarak ya da dizi seyrederek başlamak yerine, kitap okuyarak , spor yaparak, online eğitim alarak, bir hobi ile uğraşarak başlamayı deneyebilirsiniz.. Her 1 saatlik yüksek faydalı aktiviteden sonra, kendinize 15 dakikalık sanal eğlence  zamanı belirleyebilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz